Παρασκευή 3 Ιουνίου 2022

Ελαφρύ Περγαμόντο (ζουμερό ή λιαστό)

      



Κίτρος η περγάμιος (Citrus bergamia)


Για την προέλευση και τα ιστορικά στοιχεία που το αφορούν σαν εσπεριδοειδές δεν κυκλοφορούν πολλά. Ότι υπάρχει μου το βγάζει μια απλή αναζήτηση στο νετ,
δεν βρίσκω νόημα να τα ξαναγράψω εδώ.
Όσο για την δική μου ιστορία που το αφορά,
με διάλεξε,δεν το διάλεξα!
Αυτό και η ποικιλία ¨Ντόλτσε"  (Citrus Sinensis Dolce).
Εκείνη την εποχή, θα έχουν περάσει ίσως και είκοσι χρόνια,
  ξεκίνησα έχοντας και το τρέιλερ για ένα φυτώριο 
κάπου στη Σκάλα Λακωνίας
 με ένα χαρτάκι όπου είχα σημειωμένες διάφορες ποικιλίες "ξινών"
όπως τις είχα βρει ψάχνοντας τότε (πρωτόγονα,ε;) στα ανάλογα βιβλία
- προ εποχής διαδικτύου.


Ζήτησα τρία δέντρα από κάθε ποικιλία .
Όταν μετά τα πρώτα χρόνια και πολλές περιπέτειες με ποντίκια, κατσίκια,ξηρασίες ,χιόνια άρχισαν επιτέλους τα δεντράκια να μπαίνουν στην παραγωγή...τί έκπληξη!:
Ο φυτωριούχος είχε απλά αντικαταστήσει τις ποικιλίες που δεν είχε από αυτές που του ζήτησα, με αυτές που είχε.
Από τα διαβάσματά μου,ποτέ δεν θα ζητούσα αυτές τις δυο ποικιλίες.



Συγκεκριμένα, το περγαμόντο γιατί ήθελε επεξεργασία με ζάχαρη
Και η ζάχαρη,ήταν από τότε (όπως και η τηλεόραση!) 
εξοβελισμένη στο πυρ το εξώτερον!
Με κάτι τέτοια που μου έχουν τύχει έχω καταλήξει ότι καλύτερα να αφεθώ  και να δω πώς θα πορευτώ παρά να πάω κόντρα.
Έβαλα λοιπόν σιγά σιγά στην άκρη την αρχική δυσπιστία μου και είπα να δω πώς θα μπορούσα ν αξιοποιήσω την παραγωγή
με τη μικρότερη δυνατόν χρήση ζάχαρης.





Καλλιεργητικά δεν υπάρχουν μεγάλες απαιτήσεις.
Τα τελευταία δύο χρόνια δεν ποτίζω καν.
Ούτε το καλοκαίρι. 
Μόνο αυτά που φυτεύω υποστηρίζω με μικρές ποσότητες νερού στο ξεκίνημά τους
Από τότε όμως που τα τρία δέντρα στον αγρό παράγουν είναι τα χρόνια που κάθε τέτοια εποχή πειραματίζομαι και ο ίδιος με αυτόν τον ασύγκριτο καρπό απέναντι στον οποίο αρχικά ήμουν αρνητικός λόγω της  χρήσης αναπόφευκτα ζάχαρης.


Για πρώτη φορά φέτος δοκίμασα την χύτρα ταχύτητας με αποτέλεσμα ένα κλικ παραπάνω στην τελική ποιότητα-για το κριτήριό μου πάντα!
Οι καρποί σε αυτό το στάδιο
 έχουν φτάσει το τελικό εντυπωσιακό τους μέγεθος.
Διαφοροποιήσεις ως προς την ωρίμανση 
φαίνονται στο χρώμα (πιο βαθύ ή πιο ανοιχτό πορτοκαλί)
 και στο πόσο ¨σφιχτοί¨  είναι.

Κρίνω πως τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά τους  
μένουν  πιο ζωντανά, πριν την πλήρη ωρίμανσή τους.
Συνήθως τα επεξεργάζομαι την ίδια μέρα της συγκομιδής τους.
Σε αυτό βρίσκω μεγάλη διαφορά.

Η επεξεργασία περιλαμβάνει ένα μερικό και μάλλον ελαφρύ ξεφλούδισμα,
κόψιμο σε φέτες χωρίς αφαίρεση της ψύχας και τελευταία, 
την αφαίρεση των κουκουτσιών
που είναι αρκετά χρονοβόρα διαδικασία αλλά που χάρη στην χύτρα ταχύτητας φέτος μου φαίνεται πολύ προτιμότερη σε αυτό το σημείο παρά στο μετά το βράσιμο στάδιο
Στην δόση της φωτογραφίας, τα έβγαλα μετά. 
Αν ήταν σήμερα να ψάξω για δέντρα περγαμόντου
οπωσδήποτε θα κοιτούσα να διαλέξω από τις υπάρχουσες ποικιλίες
 αυτή με τα λιγότερα κουκούτσια.
Υπάρχουν τέτοιες.
 
Η κατσαρόλα σε κάθε δόση θα πάρει περίπου δυο κιλά καρπό,
ένα φλιτζάνι νερό και ένα κιλό ζάχαρη.

Μεγάλη διαφορά επομένως 
στην ελάχιστη δυνατή ποσότητα ζάχαρης
στο ότι δεν βγάζω την ψίχα
καθώς και στο ότι δεν "ξεπικρίζω" με προβράσιμο.

Από το άβραστο κουκούτσι μπορώ να πάρω με πρόσθεση αλκοόλ
 ένα ζελέ που παίζει ρόλο συντηρητικού σε κεραλοιφές που φτιάχνω.

Στο επόμενο βήμα, στέγνωμα στη σήτα-φανάρι τροφίμων,
 αναλόγως γούστου μία,δύο ή περισσότερες μέρες
-ανάλογα και με τον καιρό.
                 
         Όσο πιο στεγνό τόσο πιο πολύ αυξάνεται η διατηρησιμότητα
αλλά και τόσο πιο σκληρή η σάρκα. 



Δεδομένου του ότι δεν υπάρχει πλέον "σιρόπι"
καθώς και όλου του πιο πάνω χειρισμού
πρόκειται για ένα πραγματικά ελαφρύ,
 γεμάτο σε γεύση και άρωμα σνακ
που το απολαμβάνω ιδιαίτερα
 μετά την θάλασσα το καλοκαίρι
ή σαν συνοδευτικό στα δεκατιανά μας του χειμώνα .






Πέμπτη 2 Μαΐου 2019

Ανθόνερο και αιθέριο έλαιο χαμομηλιού

Με το χαμομήλι,δεν τα καταφέρνω. Με τα πρώτα αποστάγματά του έχω γιορτάσει-θεωρούσα αφενός ακατόρθωτο να μαζέψω τα πεντε περίπου κιλά για μια καζανιά. Αφετέρου δε, το αποτέλεσμα ξεπέρασε τις προσδοκίες μου:Όλο τον χρόνο περιμένω πώς και πώς αυτή την ώρα της εξαγωγής από τον άμβυκα!
Και με το ανθόνερο μεν από το χαμομήλι, κουτσά-στραβά ,πες όλα καλά!



(Ας το γράψω εδώ:
Σε αυτόν τον αγρό,το έσπειρα ο ίδιος το χαμομήλι.Προχώρησε ικανοποιητικά και διαρκώς επεκτείνεται, χωρίς άλλη φροντίδα-να θυμίσω, "ακαλλιέργεια"- όχι σκάψιμο,οχι 🔥 φωτιά, επιστροφή οργανικών στο έδαφος.)



Με το αιθέριο έλαιο όμως από το χαμομήλι, σκοντάφτω όπως με κανένα άλλο βότανο!



Τετάρτη 24 Απριλίου 2019

Ανθόνερο και αιθέριο έλαιο άγριας λεβάντας

Στο κατώφλι του σπιτιού μου
ο ουρανός,ο ήλιος,η βροχή, το χώμα
παράγουν θαύματα.
Δώρα απλόχερα δοσμένα.

(Αρχές Μάη κάνω την τελευταία συγκομιδή άγριας λεβάντας για το '19.Θα πάρει σειρά η ήμερη με τις δυο ποικιλίες που έχω στη διάθεσή μου.
Το χρώμα του λουλουδιού έχει χάσει ήδη το λαμπερό του μωβ)


Πώς αλλιώς να το πω, όταν το φως γίνεται άρωμα;
("Με ζαλίζει η χαρά του"  που θα έλεγε και ο προπάππος Γιώργης...)

Τρίτη 4 Αυγούστου 2015

Ανθόνερο & αιθέριο έλαιο από ρίγανη .

Ρίγανη! Origanum vulgare λοπόν.
Ξανά, αυτή η θαυμάσια οικογένεια των Χειλανθών (Lamiaceae)


Σε αντίθεση με το θρούμπι και το θυμάρι,
για αυτό το όμορφο κορίτσι θα βρω στο διαδίκτυο και ελληνικές αναφορές.
Ίσως γιατί από τη φύση της επιτρέπει πιο εύκολα τη χρήση της στην κουζίνα:
Είναι πιο τρυφερή από τα άλλα δυο ξαδελφάκια της
Κατά τα άλλα,δεν είμαι τόσο σίγουρος ότι ανυποψίαστος ων
 θα μπορούσα -με κλειστά τα μάτια-να τα ξεχωρίσω
πχ, μέσα στη σαλάτα!;
(Συγκομιδή από την ομάδα μετά το μπανάκι)
Τα ανθόνερα και τα αιθέρια έλαια είναι σχετικά παρθένο έδαφος,
δεν έχουμε παράδοση σε αυτά σαν τόπος
-πράγμα που σίγουρα στη ζωή της δικιάς μας οικογένειας έχει αλλάξει!
(Εδώ,η πριγκίπισσα ξεραίνεται δίπλα στην μυρσίνη
 που περιμένει να πάρει σειρά για τον άμβυκα)
Η συγκομιδή είναι φέτος πλούσια σε όλα!
Ειδικά για την ρίγανη, μπορώ να είμαι αυτάρκης
από την αυτοφυή της βλάστηση σε ένα μόνο αγρό
μετά από έξι περίπου χρόνια υποστηριζόμενης βλάστησής της
(πάντα όμως ξηρικά,χωρίς καθόλου πότισμα)
-παίρνοντας από 4 στρέμματα με ελαιόδεντρα ...
...γύρω στα 5 κιλά ξερής δρόγης .
Στα τελικώς παραγόμενα ανθόνερα και αιθέρια λάδια
δυσκολεύομαι ακόμη περισσότερο να βρω τις διαφορές τους
ανάμεσα σε ρίγανη,θρούμπι και θυμάρι.
Υπάρχουν και είναι λεπτές και ενδιαφέρουσες.
Ωστόσο μέσα στην τέτοια αφθονία, που να ασχοληθώ...
Και πάντως τα χρησιμοποιώ όλα με τον ίδιο τρόπο!

(Εδώ, είμαστε το 2019 , πρώτο δεκαήμερο Ιουλίου)







Άδεια Creative Commons
Αυτή η εργασία χορηγείται με άδεια   Ελεύθερων Έργων Κουλτούρας


Essential oil and hydrosol
 from aerial parts of Origanum vulgare after hydro-distillation.